In de maand januari 2026 publiceerde de Vlaamse Belastingdienst twintig voorafgaande beslissingen die relevant zijn voor de successie- en vermogensplanning. De overgrote meerderheid betreft huwelijksvoordelen bij scheiding van goederen, waarover wij een afzonderlijke publicatie zullen schrijven. In dit overzicht behandelen we de overige beslissingen aan de hand van de volgende thema’s: (1) Maatschappen, (2) Inbreng gevolgd door schenking, (3) Kanscontracten en (4) Varia.
THEMA 1: MAATSCHAPPEN
VB 25099: Oprichting maatschap met toekenning aandelen voor inbreng door mede-oprichter – geen fiscaal misbruik
Feiten
De heer X (geboren 1955), ongehuwd, richt samen met mevrouw Y (geboren 1962, zijn partner) en hun gezamenlijke dochter Z (geboren 1999) een maatschap op. Bij oprichting brengen alle drie €2.000 in: X ontvangt 2.000 aandelen klasse A, Y 2.000 aandelen klasse B, Z 2.000 aandelen klasse C. Daarnaast brengt X effectenrekeningen en een vordering in via inbreng ten behoeve van een derde: de aandelen hiervoor gaan rechtstreeks in volle eigendom naar de dochter Z (klasse C). De maatschap heeft een vaste duurtijd van dertig jaar. De zaakvoerders zijn Y en Z samen (collegiaal bestuur). X is geen zaakvoerder. X heeft enkel stemrecht in de algemene vergadering voor een limitatief opgesomde lijst van gevallen. Voor de meeste belangrijke beslissingen geldt unanimiteit, wat X een vetorecht geeft. De lijfrentelast is geplafonneerd op 50% van de geschonken waarde en maximaal €125.000 per kalenderjaar.
Vraag
Vormen de voorgenomen verrichtingen fiscaal misbruik?
Beslissing
De Vlabel oordeelt dat er geen sprake is van fiscaal misbruik. De maatschap heeft een vaste duurtijd van dertig jaar en is dus niet gekoppeld aan het leven van X. X is geen zaakvoerder. De dochter wordt mede aangesteld als zaakvoerder naast haar moeder, waardoor de dochter actief deelneemt aan de beraadslagingen. Tegen beslissingen die de dochter en mevrouw Y gezamenlijk nemen over alle andere aangelegenheden van de maatschap, kan X in principe niets inbrengen. De lijfrentelast wordt geplafonneerd op 50% van de waarde van de schenking, waardoor er geen herkwalificatie naar een contract ten bezwarende titel zal plaatsvinden. Artikel 2.7.1.0.5 VCF blijft wel van toepassing voor de vijfjaarsperiode.
VB 25101: Inbreng in maatschap gevolgd door notariële schenking aandelen maatschap – geen fiscaal misbruik
Feiten
Mevrouw X brengt roerende goederen in een nieuw op te richten maatschap B in: aandelen van vier vennootschappen (NV C, NV D, NV E, BV F), waarvoor reeds attesten van vrijstelling schenkbelasting werden bekomen, alsook drie beleggingsportefeuilles. De kinderen Y, Z en A brengen elk €100 in. Onmiddellijk daarna schenkt mevrouw X bij notariële akte haar aandelen in volle eigendom aan haar drie kinderen (behalve één aandeel). Mevrouw X is samen met (minstens) haar oudste zoon zaakvoerder. Beslissingen vereisen een meerderheid van de zaakvoerders. Mevrouw X kan niet alleen beslissen. De schenking gebeurt via notariële akte en is onderworpen aan schenkbelasting. De last is geplafonneerd op 75% van de waarde van de schenking.
Vraag
Vormen de voorgenomen verrichtingen fiscaal misbruik?
Beslissing
De Vlabel oordeelt dat er geen sprake is van fiscaal misbruik. Gezien de schenking bij notariële akte plaatsvindt, is ze onderworpen aan schenkbelasting, waardoor artikel 2.7.1.0.5 VCF niet van toepassing zal zijn. De schenking van maatschapaandelen kan genieten van de vrijstelling in de schenkbelasting als familiale vennootschap indien de voorwaarden vervuld zijn, evenredig met de waarde van de aandelen van de familiale vennootschappen in het totaal van de activa die aan de maatschap zijn ingebracht.
THEMA 2: INBRENG GEVOLGD DOOR SCHENKING
VB 25050: Inbreng bedrijfssite in vennootschap gevolgd door schenking blote eigendom aandelen – fiscaal misbruik, maar niet-fiscale motieven volstaan
Feiten
Ouders X en Y bezitten een bedrijfssite (gronden en gebouwen) die zij verhuren aan hun vennootschap Z. De kinderen D en E zijn reeds voor 50/50 volle eigenaars van de aandelen van Z (via eerdere schenking) en voeren de operationele leiding. De voorgenomen verrichting: ouders brengen de bedrijfssite in vennootschap Z in, waarbij de nieuwe aandelen worden uitgegeven met vruchtgebruik voor X en Y en blote eigendom voor D en E (inbreng ten behoeve van een derde = onrechtstreekse schenking). De eigendomsstructuur van de bedrijfssite is verdeeld: constructies deels van de vennootschap (via recht van opstal) en deels van de ouders. De inplanting van gebouwen, wegenissen en andere constructies loopt over de perceelsgrenzen heen.
Vraag
Vormt de verrichting fiscaal misbruik?
Beslissing
Vlabel stelt vast dat de constructie (inbreng onroerend goed + schenking aandelen) de progressiviteit van de schenkbelasting omzeilt en stelt technisch fiscaal misbruik vast. De niet-fiscale motieven worden echter aanvaard: samenbrengen eigendomsstructuur (directe zeggenschap, zekerheid gebruik op lange termijn, eigendomsstructuur over perceelsgrenzen heen), continuïteit bedrijfsvoering bij defungeren of overlijden van D of E. De beslissing blijft gelden zolang de onroerende goederen niet op korte termijn worden vervreemd en de aandelen niet aan derden worden verkocht. Schenkbelasting op roerende goederen, met vrijstelling in de schenkbelasting als familiale vennootschap indien voorwaarden vervuld.
VB 25109: Inbreng onroerend goed in nieuw opgerichte vennootschap gevolgd door onrechtstreekse schenking – fiscaal misbruik
Feiten
Ouders X (geboren 1951) en Y (geboren 1950) bezitten een nijverheidsgrond (84a 28ca) die reeds wordt verhuurd aan BV D (grond- en nivelleringswerken). Zoon A bezit 180/200 aandelen BV D. De voorgenomen verrichting: ouders brengen de grond in een nieuw op te richten NEWCO in via inbreng ten behoeve van een derde, waarbij de aandelen onmiddellijk in volle eigendom worden toegekend aan beide kinderen (elk 50%). BV D zal de grond verder huren van NEWCO als stockageplaats.
Vraag
Vormt de verrichting fiscaal misbruik?
Beslissing
De Vlabel oordeelt dat er sprake is van fiscaal misbruik. De niet-fiscale motieven worden verworpen: bijkomende zekerheid voor BV D bestaat niet want het gebruik blijft afhankelijk van een huurovereenkomst, het ondernemingsrisico wordt niet aangetoond, gelijke behandeling van kinderen kan ook via rechtstreekse schenking met compensatie, en familiaal vermogen laten renderen vereist geen inbreng in nieuwe vennootschap.
Gevolg
De schenking van aandelen zal worden getaxeerd als een schenking van onroerend goed (progressief tarief).
VB 25113: Inbreng onroerend goed in vennootschap gevolgd door schenking aandelen – fiscaal misbruik, maar niet-fiscale motieven volstaan
Feiten
De heer X brengt in 2022 onroerende goederen (landgebouw + percelen weiland, professioneel aangewend voor hoeveslagerij) in in BV Z tegen uitgifte van 330 aandelen. Circa drie jaar later wenst X deze 330 aandelen in volle eigendom te schenken aan zijn zoon Y, die reeds mede-aandeelhouder en mede-bestuurder is. De onroerende goederen werden vóór de inbreng reeds privé aangewend voor de bedrijfsexploitatie. Y is als enige van de kinderen actief in het familiebedrijf en wil het verderzetten.
Vraag
Vormt de verrichting fiscaal misbruik?
Beslissing
Vlabel stelt technisch fiscaal misbruik vast maar aanvaardt de niet-fiscale motieven: continuïteit familiebedrijf (Y actief in bedrijf, X wil zich terugtrekken) en centralisatie bedrijfsactiva in vennootschap (onroerende goederen reeds professioneel aangewend vóór inbreng). De beslissing blijft gelden zolang de onroerende goederen niet op korte termijn worden vervreemd en de aandelen niet aan derden worden verkocht. Schenkbelasting op roerende goederen, met vrijstelling in de schenkbelasting als familiale vennootschap indien voorwaarden vervuld.
VB 25116: Inbreng huwgemeenschap gevolgd door schenking aan de kinderen met voorbehoud vruchtgebruik (en aanwas) – fiscaal misbruik
Feiten
Echtgenoten X (geboren 1959) en Y (geboren 1969), gehuwd onder wettelijk stelsel, twee kinderen. Heer X brengt onroerende goederen (vijf percelen bouwgrond/grond) in de huwgemeenschap in. Onmiddellijk daarna schenken beide echtgenoten deze goederen aan de kinderen met voorbehoud van vruchtgebruik en aanwas in het voordeel van de langstlevende echtgenoot. Geen niet-fiscale motieven worden aangevoerd.
Vraag
Vormt de verrichting fiscaal misbruik?
Beslissing
De Vlabel oordeelt dat er sprake is van fiscaal misbruik. De inbreng werd enkel verricht omwille van fiscale doeleinden volgens Vlabel. Er zal bij de schenking met last getaxeerd worden alsof de inbreng niet heeft plaatsgevonden. Bijzonder aan deze beslissing is de fiscale verwerking van de “aanwas” van het vruchtgebruik: abstractie wordt gemaakt van de inbreng. Fiscaal gezien gaat het volgens Vlabel om een terugval van voorbehouden vruchtgebruik op eigen goederen van de echtgenoot, als gevolg van de negatie van de inbreng. Bij het vooroverlijden van de inbrengende echtgenoot is hierop schenkbelasting verschuldigd door de langstlevende. Bij vooroverlijden van de andere echtgenoot behoudt de inbrenger gewoon zijn voorbehouden vruchtgebruik.
Gevolg
Fiscaal misbruik weerhouden. De schenking wordt getaxeerd alsof de inbreng niet heeft plaatsgevonden.
THEMA 3: KANSCONTRACTEN
VB 24111: Beding van aanwas echtgenoten – positief, maar met belangrijk aandachtspunt voor optionele bedingen
Feiten
De heer X (69 jaar) en mevrouw Y (66 jaar) zijn gehuwd onder het stelsel van scheiding van goederen. Zij hebben één kind. De echtgenoten wensen een beding van aanwas af te sluiten over drie nauwkeurig omschreven rekeningen: twee effectenrekeningen en één bankrekening, voor een totale waarde van €2.702.835,19. Elk van de echtgenoten is eigenaar van de onverdeelde helft. Het leeftijdsverschil bedraagt 2 jaar en 9 maanden. Beide echtgenoten verklaren in dezelfde goede gezondheidstoestand te verkeren.
Vraag
Kwalificeert het beding van aanwas als een kanscontract ten bezwarende titel en ten bijzondere titel?
Beslissing
De Vlabel oordeelt positief. Het contract is onder bijzondere titel aangezien het betrekking heeft op nauwkeurig omschreven effectenrekeningen en een bankrekening. Het contract is ten bezwarende titel gelet op de gelijkaardige levensverwachting en de gelijkwaardige inleg. Vlabel verduidelijkt zoals steeds een belangrijk element voor optionele bedingen van aanwas. Een optioneel beding van aanwas is een beding onder opschortende voorwaarde van het vooroverlijden van één van de partijen en van het lichten van de optie door de langstlevende. Een beding onder opschortende voorwaarde heeft, als het is opgesteld na 1 januari 2023, bij vervulling van de voorwaarde uitwerking voor de toekomst (artikel 5.147 BW). De roerende goederen die het voorwerp uitmaken van het optioneel beding van aanwas waarbij de optie wordt gelicht na het overlijden, zijn bijgevolg onderworpen aan de erfbelasting bij gebrek aan terugwerkende kracht. Indien het kanscontract evenwel voorziet in een terugwerking tot op het ogenblik van overlijden van de eerststervende, zoals in casu, zal er geen erfbelasting verschuldigd zijn.
Gevolg
Geen erfbelasting en geen schenkbelasting, op voorwaarde dat het beding van aanwas terugwerking voorziet tot op het ogenblik van overlijden.
VB 25118: Kanscontract echtgenoten – negatief wegens te algemene omschrijving voorwerp
Feiten
Mevrouw X (geboren 1958) en mevrouw Y (geboren 1961) zijn gehuwd onder het stelsel van scheiding van goederen. Zij hebben geen kinderen. Het leeftijdsverschil bedraagt 3 jaar. De echtgenoten sloten een optioneel beding van aanwas voor een breed omschreven pakket onverdeelde roerende goederen: gelden op gemeenschappelijke bankrekeningen, beleggingsfondsen en effectenportefeuilles op beider namen, onverdeelde aandelen op naam, antieke meubelen, goudstukken, kunstvoorwerpen en schuldvorderingen op gezamenlijk opgerichte private stichtingen.
Vraag
Kwalificeert het beding van aanwas als een kanscontract ten bijzondere titel?
Beslissing
Negatief. Het voorwerp van het contract is te algemeen omschreven. De formulering “de onverdeelde roerende goederen die op het ogenblik van het overlijden tussen hen in onverdeeldheid zijn” laat toe dat een evenredig deel van alle roerende goederen of zelfs alle roerende goederen bij overlijden onder het contract vallen. De aanvragers verbinden zich op heden tot niets en de goederen kunnen wijzigen. Daarmee is niet voldaan aan de voorwaarde van bijzondere titel. Aangezien niet aan de voorwaarde van bijzondere titel is voldaan, gaat het besluitvormingsorgaan niet verder in op het bezwarende karakter van het contract.
Gevolg
Vlabel kan niet oordelen of erfbelasting of schenkbelasting verschuldigd zal zijn.
THEMA 4: VARIA
VB 25106: Schenking aandelen maatschap naar Nederlands recht – gedeeltelijk positief
Feiten
De heer X is Belgisch rijksinwoner met Nederlandse nationaliteit. Hij is gehuwd onder het stelsel van scheiding van goederen naar Belgisch recht. Hij heeft één dochter Z. De heer X wenst aandelen van een Belgische maatschap A te schenken aan zijn dochter, met voorbehoud van vruchtgebruik. De schenking gebeurt naar Nederlands recht, via een onderhandse akte. De rechtskeuze voor Nederlands recht is geldig via de Rome I Verordening, gelet op internationale aanknopingspunten (Nederlandse nationaliteit, belangen in Nederland, Nederlands testament).
Vraag
Zijn schenkbelasting, erfbelasting en de fictiebepalingen van toepassing?
Beslissing
Vlabel kan geen uitspraak doen over de federale registratieplicht en dus ook niet over de schenkbelasting. In de mate dat de onderhandse schenking burgerrechtelijk geldig is, is er geen erfbelasting verschuldigd op grond van de artikelen 2.7.1.0.1 en 2.7.1.0.2 VCF. Artikel 2.7.1.0.3, 3° VCF is niet van toepassing (geen opschortende voorwaarde van overlijden). Artikel 2.7.1.0.5 VCF is wel van toepassing: de vijfjaarsperiode loopt. Vlabel kan evenwel geen uitspraak doen over de bewijskracht van de digitale handtekening voor de vijfjaarsperiode (dit betreft bewijsmiddelen). Geen fiscaal misbruik.
Gevolg
Bij overlijden binnen vijf jaar na de schenking zal erfbelasting verschuldigd zijn, tenzij het bewijsdocument voorafgaand ter registratie werd aangeboden.
VB 25110: Wijziging modaliteiten buitenlandse schenking – schenkbelasting verschuldigd op oorspronkelijke schenkingen
Feiten
Echtgenoten X en Y schonken in 2000, 2008 en 2011 aandelen van maatschappen B en D aan hun zoon Z via buitenlandse notariële akten. In 2024 deden ze ook een Belgische schenking met fideï-commis de residuo ten gunste van kleinzoon A. Nu wensen ze de modaliteiten van de drie oudere schenkingen in lijn te brengen met de schenking van 2024: toevoeging fideï-commis de residuo ten gunste van A, schrapping automatisch wegvallen uitsluitingsclausule, beding van terugkeer omzetten naar optioneel conventioneel beding. De wijzigingen worden opgenomen in een verplicht te registreren notariële akte.
Vraag
Geeft de wijziging aanleiding tot schenk- of erfbelasting?
Beslissing
De registratie van de wijzigingsakte komt neer op de aanbieding ter registratie in België van de titels van de initiële schenkingen van 2000, 2008 en 2011, voor zover deze nog niet eerder ter registratie aangeboden werden. De oorspronkelijke buitenlandse schenkingen worden daardoor alsnog aan schenkbelasting onderworpen. Bij het overlijden van de bezwaarde (Z) zal schenkbelasting verschuldigd zijn op het saldo dat op dat moment toekomt aan de verwachter (A).
Gevolg
Wie buitenlandse schenkingen wijzigt via een Belgische notariële akte, riskeert dat de oorspronkelijke schenkingen alsnog aan schenkbelasting worden onderworpen.
VB 25114: Verzaking vruchtgebruik – gedeeltelijk vrijgesteld, gedeeltelijk belast
Feiten
De heer X (weduwnaar, geboren 1952) en zijn zoon Z (geboren 1981). De heer X bezit vruchtgebruik op diverse onroerende goederen, verkregen via: (1) schenkingen door hemzelf of zijn wijlen echtgenote Y aan zoon Z met voorbehoud van vruchtgebruik, (2) een gesplitste aankoop van een appartement, en (3) erfrechtelijk vruchtgebruik uit de nalatenschap van Y (landgoederen in onverdeeldheid met schoonfamilie). De heer X wenst zuiver en eenvoudig afstand te doen van al dit vruchtgebruik.
Vraag
Is registratiebelasting verschuldigd op de verzaking?
Beslissing
Gedifferentieerde beslissing per goed. Voor de goederen geschonken met voorbehoud van vruchtgebruik: vrijstelling schenkbelasting van toepassing (artikel 2.8.6.0.1, 1° VCF) want schenkbelasting werd al geheven op de volle eigendom. Voor het gesplitst aangekochte appartement: geen vrijstelling, want bij de gesplitste aankoop werd enkel verkooprecht geheven op de blote eigendom, niet op de volle eigendom. Voor de erfrechtelijk verkregen landgoederen: evenmin vrijstelling. De verzaking kan als schenking worden belast indien animus donandi aanwezig is. Vlabel oordeelt dat de aangebrachte niet-fiscale motieven onvoldoende concreet zijn. De aanvrager zal bij aanbieding ter registratie concrete cijfers moeten voorleggen over kosten versus opbrengsten van het vruchtgebruik.
Gevolg
Vrijstelling voor goederen geschonken met voorbehoud van vruchtgebruik. Geen vrijstelling voor het gesplitst aangekochte appartement noch voor het erfrechtelijk vruchtgebruik. Voor de landgoederen: schenkbelasting verschuldigd indien animus donandi niet concreet weerlegd wordt.
June, 7 maart 2026
